
Transformatieve mediation is een vorm van mediation die gebaseerd is op het in 1994 verschenen boek The Promise of Mediation, van Baruch Bush en Joseph Folger. De mediator begeleidt de partijen voornamelijk in het bereiken van hun doel om de aan het conflict ten grondslag liggende emotie’s op een andere wijze ruimte te geven. Als dat op een effectieve wijze gebeurt, wordt het conflict als vanzelf opgelost, zo denkt men.
Transformatieve vs. probleemoplossende mediation
Binnen transformatieve mediation staan twee begrippen centraal: 'recognition' (erkenning) en 'empowerment' (de behoefte zichzelf te ontwikkelen en te ontplooien). Daarbij wordt er vanuit gegaan dat dit twee basisbehoeftes zijn van alle mensen. Mensen hebben de behoefte zich in anderen te verplaatsen en zich met anderen te verbinden (empathisch vermogen).
In conflictsituaties worden mensen geleid door allerlei emoties zoals boosheid, onzekerheid, angst, verdriet en frustratie. Op het moment dat deze emoties door de andere partij erkend worden, zullen deze emoties afzwakken en daarmee wordt het gemakkelijker na te denken over welke stappen gezet moeten worden. Het zetten van stappen ofwel het nemen van besluiten sluit aan op de tweede behoefte: de behoefte aan zelfontwikkeling en zelfontplooiing.
Erkenning en empowerment
Zodoende ligt de nadruk van transformatieve mediation op het benutten van de kansen die zich voordoen tot erkenning en empowerment. Als alle mogelijkheden tot erkenning en empowerment zijn benut, komt er een natuurlijk einde aan de mediation. Daarbij wordt een vaststellingsovereenkomst meer als een bijproduct beschouwd dan als een hoofddoel.
Binnen de probleemoplossende mediation inventariseert de mediator daarentegen welke belangen er achter de standpunten van partijen liggen. Partijen gaan onderhandelen op basis van die belangen en ontdekken daarbij vaak dat veel van hun belangen vaak minder ver uitelkaar liggen dan vermoed. Als neutrale derde, leidt de mediator het onderhandelingsproces en legt afspraken die tussen partijen tot stand komen vast in een vaststellingsovereenkomst.
Gecertificeerde Mediators: probleemoplossende mediation
Gecertificeerde Mediators past doorgaans geen transformatieve mediation maar de techniek van de probleemoplossende mediation toe. Cliënten komen immers meestal met een concreet probleem en dat moet in goed overleg opgelost worden. Daarbij kan het bijvoorbeeld gaan om een scheiding, een arbeidsconflict, een familiekwestie of een zakelijk conflict.
Het heeft even geduurd, maar het NMI is een publiekscampagne begonnen om meer bekendheid te geven aan mediation. Hoewel het nog om een bescheiden campagne gaat, steunen wij dit initiatief van harte en hopen dat het NMI zal uitgroeien tot een autoriteit waar journalisten en televisiemakers steeds vaker een beroep op zullen doen.
Uit een nieuw onderzoeksrapport van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum van het Ministerie van Justitie blijkt dat mediation steeds vaker wordt ingezet bij conflicten en dat de betrokkenen doorgaans “in hoge mate” tevreden zijn over de dienstverlening van de mediators.