Rol mediator bij forensische mediation

Bij forensische mediation wijst de rechter een daartoe bevoegde deskundige aan om onder andere met behulp van technieken die gangbaar zijn binnen mediation een onderzoek te doen in het kader van met name scheidingen en omgangszaken. Forensische mediation is synomiem met “Deskundigenbericht met toepassing van Mediation” zodat forensische mediation eigenlijk geen echte vorm van mediation is. De forensisch mediator werkt dus ook op basis van andere uitgangspunten dan de gangbare mediator. 

Definitie forensische mediation

De definitie van forensische mediation, ofwel deskundigenonderzoek met toepassing van Mediation luidt als volgt: "De procesmethode die onderzoek en mediation combineert met het doel enerzijds de rechter in het kader van het deskundigenbericht de informatie te verschaffen die nodig is om de gerechtelijke beslissing te geven en anderzijds in rechte partijen alsnog de gelegenheid biedt zelf tot (deel)oplossing van hun geschil te geraken." Zie ook de website van de Stichting Forensische Mediation: www.forensischemediation.nl.

De rol van de mediator

De rol van de mediator bij het Deskundigenbericht met toepassing van Mediation is wezenlijk anders dan bij gangbare mediation. Zo is het punt van vertrouwelijkheid en vrijwilligheid wezenlijk anders geregeld bij forensische mediation.  Het komt erop neer dat forensische mediation een vorm van onderzoek namens de rechter is waarin tevens ruimte is voor het zoeken naar een oplossing voor het schil middels de toepassing van technieken die kenmerkend zijn binnen de gangbare mediation. De forensisch mediator is dan ook aanzienlijk meer proactief dan de gangbare mediator. 

Regels voor de mediator

Forensische mediation vindt alleen plaats binnen een kader van strikte regelgeving. De mediator dient zich dan ook aan strikte regels te houden die normaliter niet opgaan voor de gangbare mediator. Enkele voorbeelden:

• De forensisch mediator (ofwel de deskundige) wordt aangewezen door de rechter en werkt exclusief op basis van de benoeming door de rechter.
• De mediator werkt binnen een kader dat door de rechter is vastgesteld.
• Partijen worden schriftelijk uitgenodigd door de mediator, eventueel met een uiteenzetting van de te behandelen onderwerpen.
• Partijen verschijnen persoonlijk op door de mediator vastgestelde bijeenkomsten.
• De mediator beoordeelt en beslist of partijen zich kunnen laten bijstaan door derden zoals een advocaat of een ander soort adviseur. 
• De mediator heeft de mogelijkheid om inzage te krijgen in alle relevante stukken. 
• De mediator garandeert dat alle informatie onderling wordt gedeeld en doet zijn uiterste best om ervoor te zorgen dat die informatie tevens wordt begrepen door partijen. 
• De mediator wijst partijen op hun rechten en plichten en die van betrokken belanghebbenden (bijvoorbeeld kinderen). 
• De mediator kan contact zoeken met bijvoorbeeld de kinderen, zonder dat de partijen daarvoor toestemming hoeven te verlenen. 
• De mediator legt de bijeenkomsten vast in verslagen. Partijen krijgen de gelegenheid om deze verslagen van commentaar te voorzien. De verslagen kunnen tevens worden gedeeld met de rechter. 
• Als partijen tot een overeenkomst komen, dan kan de mediator deze voorleggen aan de rechter. 

Kortom

Forensische mediation is een vorm van door de rechter ingesteld onderzoek naar de context waarin een bepaalde rechtszaak plaatsheeft, veelal op het gebied van familierecht. De rol van de forensisch mediator wijkt aanzienlijk  af van die van de gangbare mediator voornamelijk omdat de eerste met name een door de rechter aangestelde onderzoeker is.